Нойрны хямрал ба амьдралын хэв маяг

Унтахын өмнөх хэвшил, өдөр тутмын амьдралын хэв маягт энгийн өөрчлөлтүүд хийснээр нойрны хямралыг засах боломжтой.
Нойрны хямрал ба амьдралын хэв маяг
@ NEOSiAM 2021

Нойрны хямрал нь ихэнх тохиолдолд бидний амьдралын хэв маяг, буруу зан үйлүүдээс шалтгаалдаг бөгөөд үр дүнд нь:

- Өдрийн цагаар нойрмоглох,

- Байнга ядрах,

- Урам зориг дутмаг болох,

- Аливаа зүйлийг хийх хүсэл эрмэлзэлгүй болох,

- Сэтгэл санаа өөрчлөгдөх,

- Буруу шийдвэр гаргах,

- Ой санамж муудах,

- Анхаарлаа төвлөрүүлэх чадвар сулрах,

- Толгой өвдөх зэрэг шинж тэмдэг илэрдэг.

Хэрэв танд нойрны хямрал илэрсэн бөгөөд үүнд анхаарал хандуулахгүй бол нойрны хямрал амьдралын чанарт сөргөөр нөлөөлж болзошгүй бөгөөд бусад олон төрлийн өвчин эмгэгийн нийтлэг шалтгаан болдог. Унтахын өмнөх хэвшил, өдөр тутмын амьдралын хэв маягт хэд хэдэн энгийн өөрчлөлт хийснээр үүнийг засах боломжтой.

Зан үйлүүдээ өөрчлөх ёстой

Унтахын өмнө кофе гэх мэт тархины үйл ажиллагааг сэдрээдэг ямар нэг төрлийн эм, бодисоос татгалзах хэрэгтэй. Эдгээр нь нойронд хамгийн их саад болдог. Кофенд агуулагддаг кафейн нь хүн бүрийн физиологийн онцлогоос хамааран цусанд дунджаар 3-5 цаг, хамгийн ихдээ зарим хүмүүст 12 цаг хүртэл эргэлдэж болно. Ихэнх хүмүүс унтчихдаг учраас өөрт нь төдийлөн нөлөөлдөггүй гэж андуурах нь бий. Үнэндээ та унтаж байгаа ч тархи чинь гүйцэд амарч чаддаггүй ажээ. Мөн унтахаас өмнө хамгийн багадаа 2 цагийн өмнө хооллосон байх ёстой.

Унтахын өмнөх хэвшил тогтоох нь нойрны чанарыг ихээхэн нэмэгдүүлдэг. Үүнд ном унших, намуухан хөгжим сонсох, бясалгал хийх, усанд орох зэрэг тайвшруулах нөлөөтэй үйл ажиллагаанууд багтана. Мөн шүдээ угаах, нүүрээ цэвэрлэх, ороо засах зэрэг унтахын өмнөх тогтмол хийдэг үйлдлүүд бие махбодыг нойрсоход бэлтгэж, нойрны чанарыг сайжруулдаг болох нь хулгана дээр хийгдсэн туршилтаар батлагдсан билээ. Харин компьютер, телевиз, гар утас зэрэг нь тархийг улам сэргээж, нойрны чанарыг муутгах нөлөөтэй.

Эрүүл хэвшил тогтоох нь

Дасгал хөдөлгөөн хийх нь нойрны чанарт сайнаар нөлөөлдөг боловч мэргэжилтнүүд унтахын өмнө дасгал хөдөлгөөн хийхийг зөвлөдөггүй. Учир нь биеийн хэм, тархины цусан хангамж нэмэгдсэнээр оюун санаа илүү сэргэг болдог ажээ. Нойрны хямралтай хүмүүс дасгалыг өглөө эсвэл өдрийн цагаар хийх ёстой.

Орондоо орох болон өглөө сэрэх цаг өдөр бүр ижил байх хэрэгтэй. Энэ нь таны биед ажиллаж байдаг биологийн цаг буюу циркидиан хэмнэлийг алдагдуулахгүй жигд хэмнэлтэй байлгахад чухал ач холбогдолтой юм.

Хэдийгээр унтаж байгаа ч нойрны чанар муу байх нь таны оюун санаа хэт идэвхтэй, бүрэн "унтрахгүй" байгаатай холбоотой байж болно. Энэ нь ихэвчлэн стресс, айдас түгшүүр, эсвэл сэтгэлийн хөөрлөөс үүдэлтэй байдаг. Хэрэв та чанартай унтах дадал зуршлуудыг хэрэгжүүлсэн ч нойр хүрэхгүй байвал оюун санаагаа бүрэн тусгаарлахад туслах дасгал хийх хэрэгтэй. Харин сэтгэл гутрал гэх мэт илүү ноцтой сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудлууд илэрвэл нойрны мэргэжилтэн, сэтгэл зүйч эсвэл сэтгэцийн эмч, мэргэжилтэнд хандах хэрэгтэй.

Унтахын өмнө архи, мансууруулах бодис хэрэглэхээс зайлсхийх нь нойрны чанарыг сайжруулна. Хэдийгээр ийм төрлийн зүйлсийг тайвшруулах нөлөөтэй гэж үздэг боловч гүн нойрыг саатуулж, шөнө дунд сэрэх, нойрны чанар муудах шалтгаан болдог байна.

Бас орчиндоо анхаарах хэрэгтэй

Нойрны чанарт нөлөөлдөг голлох хүчин зүйлсийн нэг бол орчин юм. Үүнд тав тухтай ор, дэр, дуу чимээ, өрөөний температур ба гэрэл багтана. Гэхдээ энэ нь хувь хүн бүрийн хувьд ялгаатай байж болно. Ерөнхийдөө тав тухтай, харанхуй, нам гүм, сэрүүн орчин ихэнх хүний нойрны чанарыг сайжруулдаг.

Дулаан хөнжил биеийн температурыг ихэсгэдэг тул өрөөний температур ердийн өрөөний дулаанаас доогуур байх ёстой. Гэхдээ хэт сэрүүн орчин унтахад хүндрэл учруулж болно. Тухайлбал, ил гарсан арьс чийгших, дэр хүйтэн болсноос нүүрээ наахад хэт хүйтэн мэдрэгдэж, сэрэхэд хүргэдэг.

Эдгээр энгийн аргуудыг хэрэглэсэн ч нойрны чанар хангалтгүй, нойргүйдлийн асуудал хэвээр байгаа тохиолдолд өөр өвчний шинж тэмдэг байж болох тул эмчид хандаарай.

Уулзвар

No stories found.

Гэрлэн дохио

No stories found.

Зогсоол

No stories found.
Press Center
www.presscenter.mn