Өөрийн танин мэдэхүйн чадвараа үнэлэх “үнэгүй” сорилууд

Хүний танин мэдэхүйн чадвар буюу мэдээллийг хүлээн авах, боловсруулах, нэгтгэн дүгнэх, хадгалах үйл явцад хооллолт, дасгал хөдөлгөөн, хорт зуршил зэрэг олон хүчин зүйлс нөлөөлдөг. Ковид-19 өвчний халдвар авсан хүмүүст ч багагүй танин мэдэхүйн алдагдал илэрч байгаа тухай мэдээлэгдсээр байна. Энэхүү нийтлэлд өөрийн танин мэдэхүйн чадвараа үнэлэх “үнэгүй” аргуудын тухай танилцуулах болно.
Өөрийн танин мэдэхүйн чадвараа үнэлэх “үнэгүй” сорилууд

Танин мэдэхүйн тусгалын сорил

Энэхүү маш богино хугацаа шаардах тест нь танин мэдэхүйн тусгал гэж нэрлэгддэг таны оюун ухааны нэг талыг хэмждэг. Дараах гурван асуултад хариулахыг хичээгээрэй.

1. Сарьсан багваахай, бөмбөг нийтдээ 1.10 долларын үнэтэй. Сарьсан багваахай бөмбөгнөөс 1.00 доллароор илүү үнэтэй. Бөмбөг хэр үнэтэй вэ?
2. 5 чимэглэл хийхэд 5 машин 5 минут зарцуулагддаг бол 100 машин 100 чимэглэл хийхэд хэр хугацаа шаардагдах вэ?
3. Нуурын нэг хэсэгт лили цэцэг ургажээ. Өдөр бүр цэцгийн тоо хоёр дахин нэмэгддэг ба нуур бүхэлдээ цэцгээр бүрхэгдэхэд 48 хоног шаардлагатай бол нуурын хагасыг дүүргэхэд хэр хугацаа шаардагдах вэ?

Энэ сорилд хариулсан гурван хүн тутмын нэг нь гурван асуултад буруу хариулдаг бол 83% нь хоёр асуултад зөв хариулж нэгийг нь алддаг. Энэ тест бол математикийн эсвэл логик сэтгэлгээний тест биш. Энэ нь хүмүүсийн сэтгэцийн товчлолыг эсэргүүцэх чадварыг хэмждэг. Өөрөөр хэлбэл, хүмүүс асуултуудыг уншингуутаа л хариулт тодорхой мэт санагдах тул шууд анхаарч бодохгүйгээр хариулт өгдөг бөгөөд үүнийг сэтгэцийн товчлол гэдэг. Энэ үзэгдэл нь биднийг танин мэдэхүйн хувьд зайлшгүй алдаа гаргахад хүргэдэг. Харин хэдхэн хором эргэцүүлэн бодоход хариултууд нь тийм ч хялбар биш болох нь тодорхой болох бөгөөд энэ тохиолдолд зөв хариулт илүү ойртож ирэх болно.

Энэ сорилт бага оноо авах тусам таны танин мэдэхүйн чадвар муудсан байгааг илтгэнэ. Судалгаагаар танин мэдэхүйн тусгалын сорилд бага оноо авдаг хүмүүс нь хуурамч мэдээний гарчигт шууд итгэх хандлагатай байдаг нь тогтоогдсон байдаг. Асуултуудын хариултууд болон тайлбаруудыг ЭНД-ээс үзээрэй.

Вондерликийн сорил

Тус сорилыг бүтээгч Элдон Ф.Вондерликийн нэрээр нэрлэгдсэн “гайхамшигт сорил” нь танин мэдэхүйн ерөнхий чадвар буюу оюун ухааны чадварыг шалгахад зориулагдсан 50 асуулттай сорил юм. Америкийн сэтгэл судлалын нийгэмлэг үүнийг хүний нөөцийн сонгон шалгаруулалтад ашиглахыг зөвлөдөг бөгөөд одоогоор олон салбарт ашиглагдаж байна. Жишээ нь, Америкийн мэргэжлийн хөл бөмбөгийн лигт шинэ тоглогчдын оюуны чадварыг үнэлэхэд үүнийг ашигладаг. Та энд дарж Вондерликийн сорилыг ашиглах өөрийн оюуны чадварыг үнэгүйгээр хэмжих боломжтой. Асуултууд Англи хэл дээр тул, шаардлага бол асуулт, хариултыг орчуулж ойлгоход англи хэлтэй хүний тусламж авч болно.

Айова мөрийтэй тоглоомын даалгавар

Анх Антуан Бечарагийн бүтээсэн Айова мужийн мөрийтэй тоглоомын даалгавар нь шийдвэр гаргах, тархины гүйцэтгэлийн чадварыг үнэлэхэд зориулагдсан Айова мөрийтэй тоглоом нь маш энгийн. Даалгаврын өмнө таны мөрийтэй тоглоомд зориулж 2,000 доллар зээлсэн гэж үзэх ба самбар дээрх дөрвөн үсгээс дурын үсгийг сугална. Тухай бүрд заримдаа таныг мөнгөөр шагнаж, заримдаа таны данснаас мөнгө хасагдана. Аль алийг нь хослуулдаг карт ч бий.

Энэ нь байдаг л мөрийтэй тоглоом мэт боловч үүний цаана таны тархины чадварыг үнэлэх тодорхой заль мэх бий. Учир нь эдгээр үсгүүдийн хоёр тавцан нь илүү их шийтгэлтэй байхад хоёр нь илүү их шагналтай байдаг. Ихэнх хүмүүс тоглож эхэлснээс хойш тодорхой алдагдалд орсны дараа "сайн" үсгүүдийг илүү олон сонгодог. Гэвч их тархины духны хэсэг гэмтэлтэй хүмүүс (учир нь тархины гүйцэтгэх ажиллагааг хариуцдаг бөөмүүдийн дийлэнх хэсэг нь энд байдаг) хийж буй үйлдлийнхээ ирээдүйн үр дагаврыг урьдчилан таамаглаж чаддаггүй учир 200 удаагийн тоглолтыг мөнгөгүй дуусгадаг. Айова мөрийтэй тоглоомын даалгаврыг эндээс туршиж болно.

Строопын тест

Америкийн сэтгэл судлаач Жон Ридли Строопын нэрээр нэрлэгдсэн энэхүү тест нь тархины гүйцэтгэх үйл ажиллагааны хамгийн сайн тестүүдийн нэг юм. Туршилтад оролцогчдод хэд хэдэн өнгөт үгсийг (жишээ нь, "улаан", "цэнхэр" гэх мэт) танилцуулдаг боловч үгс нь өөр өнгөөр ​​​​хэвлэгдсэн байдаг. Даалгавар бол үгийг зөв сонгохоос илүүтэйгээр аль болох хурдан үгийн өнгийг сонгох явдал юм. Тиймээс хэрэв "улаан" гэсэн үг цэнхэр өнгөөр бичигдсэн байвал шалгуулагч "цэнхэр" гэж хариулах ёстой.

Энэ нь даалгаврыг нэлээд хэцүү зүйл болж хувиргадаг. Яагаад ийм зүйл болдог талаар хэд хэдэн онол байдаг ч гол шалтгаан нь тархи үгэн мэдээллийг өнгөний мэдээллээс хамаагүй хурдан боловсруулдагтай холбоотой юм. Үг, өнгө хоёулаа бидний нүдний торлог бүрхүүлд нэгэн зэрэг тусдаг ч шийдвэр гаргах үйл явцад үгэн мэдээлэл хамгийн түрүүнд ашиглагддаг. Өнгө дээр суурилсан мэдээлэлд тохирох хариу үйлдлийг сонгохын тулд тархи энэ мэдээллийг тодорхой хугацаагаар саатуулах ёстой. Судалгаагаар анхаарал төвлөрөлт муудсан хүмүүс энэ тестийг илүү муу гүйцэтгэдэг нь тогтоогдсон бөгөөд энэ нь тэдний автомат хариу үйлдлийг дарангуйлах чадвар буурсантай холбоотой юм. Сорилыг ЭНД-ээс туршаад үзээрэй.

PASAT сорил

Энэ даалгавар нь таны мэдээлэл боловсруулах чадавх болон түүний хурдыг хэмждэг. PASAT-ыг анх тархины гэмтлийн үед хүний танин мэдэхүйн үйл ажиллагаанд үзүүлэх нөлөөллийг тодорхойлох зорилготой бүтээсэн ч санах ой, анхаарал, арифметикийн чадварт тулгуурладаг учир эдгээр чадварыг үнэлэхэд ашиглаж болно гэж үзэх болсон. PASAT-ын оноо нас ахих тусам буурдаг бөгөөд энэ нь танин мэдэхүйн чадвар буурч байгаатай холбоотой гэж үздэг.

Даалгаврыг гүйцэтгэхийн тулд системээс тоонуудыг дуудаж хэлэх ба та хамгийн сүүлд хэлэгдсэн тоон дээр дараагийн хэлсэн тоог нэмж хариуг бичих ёстой. Жишээ нь, системийн хамгийн эхний хэлсэн тоо нь 5, хоёр дахь тоо нь 7 бол хариултын цонхонд 12 гэж бичнэ. Гурав дахь тоо 2 гэж хэлбэл дараагийн хариултын цонхонд 9 гэж бичнэ. Даалгаврыг зөв бөгөөд хурдан гүйцэтгэх тусам илүү өндөр оноо авах болно. Энд дарж үзээрэй.

Уулзвар

No stories found.

Гэрлэн дохио

No stories found.

Зогсоол

No stories found.
Press Center
www.presscenter.mn